Adwokat Łódź

Z chwilą udzielenia ślubu powstaje automatycznie ustawowa wspólność majątkowa. Wyjątkiem będzie sytuacja, gdy narzeczeni wcześniej podpisali intercyzę. Wspólność majątkową kończy rozwód. Ponadto wspólność majątkowa ustaje wskutek śmierci współmałżonka. W trakcie trwania małżeństwa natomiast, wspólność majątkowa ustanie z chwilą jej zniesienia przez sąd na skutek wniosku jednego z małżonków, ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków, ogłosznenia upadłości jednego z nich oraz z chwilą podpisania intercyzy wprowadzającej rozdzielność majątkową.Do ostatecznego uregulowania spraw majątkowych po rozwodzie konieczny jest podział majątku. Po ustaniu wspólności majątek dorobkowy staje się współwłasnością w częściach ułamkowych, przestaje wtedy istnieć majątek wspólny dorobkowy. Istnieją tylko majątki osobiste, do któych należą udziały każdego z małżonków w majątku dorobkowym, a także przedmioty uzyskane w drodze darowizny lub spadku czy te służące do osobistego użytku, które już wcześniej stanowiły majątek osobisty..

Nie każdy pewnie wie, że po sprawie rozwodowej alimenty mogą otrzymać nie tylko dzieci, ale również małżonek. Warunkiem przyznania alimentów od małżonka jest to, by żądający alimentów małżonek znajdował się w niedostatku lub sytuacja niewinnego małżonka po rozwodzie ulegnie pogorszeniu. Wystarczy na rozprawie rozwodowej w obecności drugiego małżonka lub na piśmie złożyć wniosek, który sąd przekaże drugiemu małżonkowi. Wniosek taki można złożyć również po zakończeniu sprawy rozwodowej. Prawo do alimentów przysługuje pod warunkiem, że rozwidziony małżonek nie jest wyłącznie winnym rozkładu pożycia, czyli w sytuacji kiedy wyrok zapadł bez orzekania o winie lub sąd uznał winę obojga małżonków. Jak widać przy ustalaniu alimentów na małżonka kluczowe znaczenie ma rozkład winy za rozpad małżeństwa. W przypadku rozwodu bez orzekania o winie prawo do alimentów wygasa pięć lat od orzeczenia rozwodu, tylko w szczególnych okolicznościach można ten okres przedłużyć. Jeśli rozwód zostanie orzeczony z wyłącznej winy jednego z małżonków, wtedy nie ma ograniczenia czasowego, jednakże pod warunkiem, że małżonek pobierający alimenty nie zawrze nowego małżeństwa. Wtedy prawo do alimentów wygasa. Wysokość alimentów zależy od sytuacji finansowej obojga małżonków i w przypadku zmiany sytuacji każdego z nich, ich wysokość może być dostosowana do nowyh okoliczności. Przykładowo gdy mąż płacący alimenty przejdzie na emeryturę lub rentę, jego możliwości zarobkowe zmniejszą się lub gdy po upływie czasu sytuacja majątkowa byłych małżonków wyrównuje się. Zawarcie nowego małżeństwa lub założenie nowej rodziny przez osobę płacącą alimenty nie stanowi przesłanki do zwolnienia z alimentów, może to mieć jedynie wpływ na wysokość alimentów.

W niektórych przypadkach w wyroku rozwodowym, sąd może wydać jednemu z rodziców zakaz kontaktów z dzieckiem lub ich ograniczenie. Jednakże wprowadzenie takiego zakazu musi być podyktowane dobrem dziecka. Odebranie prawa do kontaktów z dzieckiem może nastąpić jeśli ich utzymywanie zagraża np. życiu dziecka, jego zdrowiu, bezpieczeństwu bądź wpływa na nie demoralizująco. Zakaz kontaktów z dzieckiem to bardzo wyjątkowa sytuacja, znacznie częściej spotkać się można z ograniczeniem kotnaktów poprzez zakaz spotykania się z dzieckiem, zakaz zabierania dziecka poza miejsce stałego pobytu, zezwolenie na spotykanie dziecka tylko w obecności drugiego rodzica lub opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd, a także ograniczenie kontaktów do określonych sposobów porozumiewania się na odległość, a więc rozmów telefonicznych, wysyłania listów, poczty e-mail. Trzeba zaznaczyć, że takie zakazy moą być wprowadzone równiez w stosunku do dziadków czy rodzeństwa.

Zgodnie z artykułem 1 par.2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżeństwo kanoniczne tj zawarte zgodnie z prawem wewnętrznym koscioła, staje się równocześnie małżeństwem świeckim, jeśli urzędnik stanu cywilnego sporządzi akt małżeństwa. Inaczej jest z nieważnością małżeństwa. W tej sytuacji rozwód kościelny nie oznacza jednocześnie nieważności małżeństwa cywilnego. W sprawach małżeńskich dotyczących rozwodu i separacji orzekają sądy państwowe, a rozwód kościelny może być tylko dowodem w tocząsym się przed sądem cywilnym procesie rozwodowym. Dodatkowo orzeczenie sądu kościelnego o ważności bądź o ustaniu małżeństwa kanonicznego nie może mieć decydującego wpływu na orzeczenie sądu państwowego o ważności lub ustaniu świeckiego związku małżeńskiego.

Wyrok rozwodowy staje się prawomocny po 14 dniach od doręczenia wyroku z uzasadnieniem, a jeśli żaden z małżonków nie zwracał się o uzasadnienie, w ciągu 3 tygodni od ogłoszenia wyroku. Do chwili uprawomocnienia się wyroku mozna się rozmyślić i wycofać pozew rozwodowy. Pozew ten można wycofać jeśli druga strona nie żądała rozwodu, a jeśli żądała - do wycofania konieczna jest zgoda drugiej strony. Po uprawomocnieniu się rozwodu, chcąc znowu być małżeństwem, trzeba ponownie wziąć ślub. Jeśli małżonkowie w trakcie sprawy uznają, że jest szansa na uratowanie małżeństwa, sąd może zawiesić postępowanie w sprawie o rozwód lub separację na zgodny wniosek małżonków. Wtedy też, jeśli po roku od zawieszenia, żadna ze stron nie złoży wniosku o podjęcie postępowania, sąd automatycznie je umorzy.  

W przypadku, kiedy jedna ze stron sprawy rozwodowej unika rozpraw i przyjmowania korespondencji, ignoruje wezwania sądu, sąd może podjąć decyzję zaocznie. Decyzja taka może zostać podjęta nawet wtedy kiedy obie strony lub jedna nie stawią się na sprawie rozwodowej. Zwykle nie da się skutecznie zablokować rozwodu czy separacji poprzez ignorowanie wezwań sądu. Takie uprawnienia sądu pozwalają na uzyskanie rozwodu np w sytuacji gdy jeden z małżonków przebywa za granicą, nie jest zainteresowany losami małżeństwa i nie stawia się na wezwania sądu bez wiarygodnego usprawiedliwienia. Gdy jedna ze stron przedstawi usprawiedliwienie nieobecności, można przerwać rozprawę i wyznaczyć nowy termin posiedzenia. Na wniosek małżonka wnoszącego pozew można również, nie wycofując pozwu, zrezygnować z domagania się rozwodu czy separacji lub wstrzymać na jakiś czas bieg sprawy.

Po orzeczeniu rozwodu, małżonek który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe (rodowe) nazwisko, może przez oświadczenie złożone w Urzędzie Stanu Cywilnego powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa. Można to zrobić w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód. Po zmianie nazwisja konieczna jest wymiana wszystkich dokumentów toższamości (dowór osobisty, paszport, prawo jazdy...)

W wyroku w sprawie rozwodu sąd może zawrzeć dodatkowe rozstrzygnięcia. Może orzec na przykład o eksmisji małżonka, który swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie. Jeśli obaj małżonkowie są zgodni sąd orzecze również o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków, jeżeli drugi małżonek wyraża zgodę na jego opuszczenie bez dostarczenia lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego, o ile podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków są możliwe. Na wniosek jednego z małżonków sąd może dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

Sąd w wyroku orzekającym rozwód rozstrzyga obowiązkowo o:

-władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków obowiązany jest do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy jednemu z rodziców ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka

-Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków