Adwokat Łódź

W chwili obecnej prowadzone są prace nad wprowadzeniem kar za uniemożliwianie lub utrudnianie kontaktów z dzieckiem naruszające rozstrzygnięcie sądu lub ugody. Bardzo częste są sytuacje kiedy skłóceni byli małżonknowie jako rozgrywkę pomiędzy sobą traktują utrudnianie kontaktów z dzieckiem. W niedługim czasie może być tak, że za takie praktyki osoba utrudniająca kontakty będzie musiała zapłacić drugiemu rodzicowi karę pieniężną wyznaczoną przez sąd. Przy czym nie będzie dolnego lub górnego limitu tej kary, a uwzględniana będzie sytuacja majątkowa osoby utrudniającej. Takie kary będą mogły być wymierzane w stosunku do rodziców, które np. przetrzymują dziecko przez czas dłuższy od ustalonego, nie pozwalają zabrać dziecko na spotkanie itp. Kwoty takie miałyby być ściągane za pośrednictwem komornika sądowego. Ponadto w grę wchodzi też obowiązek zapłacenia przez opornego rodzica wszelkich uzasadnionych wydatków, jakie drugi rodzic poniósł na przygotowanie spotkania z dzieckiem lub np. wyjazdu wakacjynego czy weekendowego. Jak wcześniej nadmieniliśmy te sankcje nie są jeszcze uregulowane przepisami, jest to na razie projekt.

W niektórych przypadkach w wyroku rozwodowym, sąd może wydać jednemu z rodziców zakaz kontaktów z dzieckiem lub ich ograniczenie. Jednakże wprowadzenie takiego zakazu musi być podyktowane dobrem dziecka. Odebranie prawa do kontaktów z dzieckiem może nastąpić jeśli ich utzymywanie zagraża np. życiu dziecka, jego zdrowiu, bezpieczeństwu bądź wpływa na nie demoralizująco. Zakaz kontaktów z dzieckiem to bardzo wyjątkowa sytuacja, znacznie częściej spotkać się można z ograniczeniem kotnaktów poprzez zakaz spotykania się z dzieckiem, zakaz zabierania dziecka poza miejsce stałego pobytu, zezwolenie na spotykanie dziecka tylko w obecności drugiego rodzica lub opiekuna, kuratora sądowego lub innej osoby wskazanej przez sąd, a także ograniczenie kontaktów do określonych sposobów porozumiewania się na odległość, a więc rozmów telefonicznych, wysyłania listów, poczty e-mail. Trzeba zaznaczyć, że takie zakazy moą być wprowadzone równiez w stosunku do dziadków czy rodzeństwa.

Podczas sprawy rozwodowej sąd musi dokładnie określić przyczyny rozkładu pozycia. W tym celu przesuchuje oboje małżonków oraz świadków, którzy mogą dostarczyć wszelkich niezbędnych informacji dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd zapoznaje się również z dokumentami poświadczającymi wysokość zarobków, stan zdrowia, akty urodzeń dzieci, w tym dzieci pozamałżeńskich. Świadków do przesłuchania wskazują sami małżonkowie i mogą być to członkowie najbliższej rodziny. Jednakże najbliżsi (dzieci, wnuki, dziadkowie, rodzeństwo, teściowie, synowe, zięciowie, małżonkowie wnuków, szwagrowie i szwagierki, adoptowane dzieci i rodzice adopcyjni) mogą odmówić zeznań. Świadkami w sprawie rozwodowej nie mogą być dzieci poniżej 13 roku życia oraz wnukowie małżonków poniżej 17 lat, ponieważ w polskim prawie istnieje całkowity zakaz występowania ich jako świadków w sprawach o rozwód i separację.

Występując o rozwód nie da się uniknąć wyjawiania rzeczywistych przyczyn, które doprowadziły do rozpadu małżeństwa. Nawet jeśli oboje małżonkowie chcą rozwodu bez orzekania o winie sąd musi przeprowadzić postępowanie dowodowe. Sąd ma obowiązek z urzędu ustalenie okoliczności rozkładu pozycia oraz faktów dotyczących dzieci. Taki obowiązek wynika z faktu, iż zaniechanie dochodzenia może być w przyszłości podstawą do uchylenia wyroku rozwodowego. Sąd może jednak zrezygnować z dodatkowych dowodów, jeśli strony dostarczą wystarczających dowodów na rozkład pożycia, potwierdzą jego zupełność i trwałość oraz dostarczą wiedzy na temat innych okoliczności rozpadu małżeństwa. Sąd nie może jednak uznać za wystarczające informacje dostarczone przez jedną ze stron. Ma obowiązek przeprowadzenie dochodzenia nawet wówczas jeśli pozwany współmałżonek nie stawia się w sądzie lub godzi się na rozwód na warunkach wynikających z pozwu. Spraa jest łatwiejsza jeśli małżeństwo nie miało dzieci. Wtedy postępowanie dowodowe może się ograniczyć do przesłuchania męża i żony i oboje godzą się na rozwód na warunkach wskazanych w pozwie. 

Wznowienie postępowania rozwodowego jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach. Jest ono dopuszczalne gdy na przykład wyrok został wydany na podstawie sfałszowanych dokumentów lub po zakończeniu postepowania zostały wykyte fakty lub dowody, z których strona nie mogła skorzystać wcześniej, głównie dlatego, że o nich nie wiedziała. Powodem wznowienia postępowania rozwodowego może być również takie naruszenie prawa, które uniemożliwiało skuteczność obrony swoich praw. Wznowienie postępowania w sprawie zakończonej rozwodem jest zakazane, keśli jeden z rozwiedzionych ponownie wziął ślub.

Od wyroku rozwodowego wydanego przez sąd okręgowy każdy z małżonków może wnieść apelację do sądu apelacyjnego. Aby to zrobić trzeba najpierw zwrócić się do sądu okręgowego o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Apelację trzeba złożyć w ciągu 2 tygodni od daty doręczenia wyroku z uzasadnieniem małżonkowi, który wyrok kwestionuje lub adwokatowi, który ma pełnomocnictwo do prowadzenia sprawy. Apelację rozpatruje sąd składający się z trzech sędziów zawodowych. W apelacji można kwestionować cały wyrok, albo niektóre postanowienia np. dotyczące aplimentów na dzieci lub małżonka czy kontaktów z dziećmi. Samodzielne napisanie skutecznej apelacji jest bardzo trudne, dlatego pomoc profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) wydaje się tu być najlepszym rozwiązaniem.

W przypadku, kiedy jedna ze stron sprawy rozwodowej unika rozpraw i przyjmowania korespondencji, ignoruje wezwania sądu, sąd może podjąć decyzję zaocznie. Decyzja taka może zostać podjęta nawet wtedy kiedy obie strony lub jedna nie stawią się na sprawie rozwodowej. Zwykle nie da się skutecznie zablokować rozwodu czy separacji poprzez ignorowanie wezwań sądu. Takie uprawnienia sądu pozwalają na uzyskanie rozwodu np w sytuacji gdy jeden z małżonków przebywa za granicą, nie jest zainteresowany losami małżeństwa i nie stawia się na wezwania sądu bez wiarygodnego usprawiedliwienia. Gdy jedna ze stron przedstawi usprawiedliwienie nieobecności, można przerwać rozprawę i wyznaczyć nowy termin posiedzenia. Na wniosek małżonka wnoszącego pozew można również, nie wycofując pozwu, zrezygnować z domagania się rozwodu czy separacji lub wstrzymać na jakiś czas bieg sprawy.

Po orzeczeniu rozwodu, małżonek który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe (rodowe) nazwisko, może przez oświadczenie złożone w Urzędzie Stanu Cywilnego powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem małżeństwa. Można to zrobić w ciągu trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód. Po zmianie nazwisja konieczna jest wymiana wszystkich dokumentów toższamości (dowór osobisty, paszport, prawo jazdy...)